Οι παρασιτικές ασθένειες είναι μια ευρέως διαδεδομένη, ποικιλόμορφη ομάδα ασθενειών που προκαλούνται από έλμινθους και πρωτόζωα, τα οποία υφίστανται έναν κύκλο ζωής στο ανθρώπινο σώμα, τρέφονται και αναπαράγονται σε βάρος του «ξενιστή» και προκαλούν βλάβες σε διάφορα όργανα και συστήματα. Λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση σε ολόκληρο το σώμα ως σύνολο, είναι αρκετά δύσκολο να τα υποψιαστείς και να τα αναγνωρίσεις.
Πώς εμφανίζεται η μόλυνση;
Πριν εισέλθουν στο ανθρώπινο σώμα, οι έλμινθες και τα πρωτόζωα υφίστανται έναν κύκλο ανάπτυξης σε άλλα περιβάλλοντα ή ζωντανούς οργανισμούς.
- Στο έδαφος υπό ορισμένες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας διατηρούνται αυγά και προνύμφες στρογγυλών σκουληκιών, στρογγυλοειδών, αγκυλόστομων. Ένα άτομο μολύνεται όταν το μολυσμένο χώμα έρχεται σε επαφή με βρώμικα χέρια, νερό, άπλυτα φρούτα και λαχανικά, απευθείας με το χώμα.
- Οι ακόλουθοι έλμινθοι υφίστανται κύκλους ανάπτυξης σε ζωντανούς οργανισμούς: οπισθορχίδα (γάτας), κλονορχίδα, τριχινέλλα, τοξόκαρα, εχινόκοκκος, χοιρινό και βοοειδή ταινία. Πριν από την ωριμότητα για να παρασιτούν οι άνθρωποι, είναι δυνατή η αλλαγή ενός ή δύο ενδιάμεσων ξενιστών. Αυτά είναι μαλάκια, καρκινοειδή, ψάρια, έντομα. Η κατανάλωση ανεπαρκώς θερμικά επεξεργασμένων ψαριών και κρέατος ή ακατέργαστου νερού οδηγεί σε μόλυνση.
Μια άλλη οδός μόλυνσης είναι μέσω της άμεσης επαφής μεταξύ των ανθρώπων μέσω χειραψιών, κοινών ειδών υγιεινής και οικιακής χρήσης ή μέσω αυτομόλυνσης. Μιλάμε για μεταδοτικούς ελμίνθους: εντεροβίαση, στρογγυλοειδίαση, κυστικέρκωση, γιαρδίαση.
Πώς μπορείτε να υποψιαστείτε μια παρασιτική ασθένεια;
Οι εκδηλώσεις μπορεί να ποικίλλουν, από ήπιες έως σοβαρές. Σπάνια εμφανίζονται τυπικά σημεία που υποδεικνύουν ένα συγκεκριμένο παθογόνο. Συχνά δεν υπάρχουν σημάδια, ή μεταμφιέζονται ως άλλες ασθένειες ή εξαφανίζονται καθώς τελειώνει ένας κύκλος ανάπτυξης του παρασίτου και ξεκινά ένας άλλος. Για παράδειγμα, οι προνύμφες των ασκαρίδων εισέρχονται πρώτα στους ανθρώπινους πνεύμονες, όπου ωριμάζουν και μεταναστεύουν στα έντερα. Το παιδί μπορεί να ενοχληθεί από έναν σύντομο βήχα (παρόμοιο με το κρυολόγημα), που δεν ειδοποιεί τον γονέα.
Ωστόσο, συνήθως διακρίνονται οξείες και χρόνιες φάσεις της πορείας μιας παρασιτικής νόσου.
Οξείες εκδηλώσεις προκύπτουν λόγω της γενικής επίδρασης στο σώμα:
- Οι επιπτώσεις των τοξινών είναι αύξηση της θερμοκρασίας στους 37 - 37,5 βαθμούς, αδυναμία, πονοκεφάλους, μειωμένη διάθεση και απόδοση, διαταραχές ύπνου.
- Αλλεργικές αντιδράσεις - δερματικός κνησμός, κνίδωση, βρογχόσπασμος, δύσπνοια, λιγότερο συχνά οίδημα Quincke.
- Ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος – πόνος στους μύες και τις αρθρώσεις. διευρυμένοι λεμφαδένες, ήπαρ και σπλήνα.
- Μηχανική πρόσκρουση - αν κοιτάξετε κάτω από ένα μικροσκόπιο, κάθε έλμινθος μπορεί να δει συσκευές που ασφαλίζουν τον εαυτό του στο σώμα, τραυματίζοντας τη βλεννογόνο μεμβράνη: δόντια, γάντζους, βεντούζες. Ως αποτέλεσμα, εμφανίζεται πόνος στην κοιλιά, συχνές κενώσεις και δυσπεψία.
Η χρόνια φάση χαρακτηρίζεται από βλάβη σε ορισμένα όργανα και συστήματα. Τις περισσότερες φορές, τα έντερα υποφέρουν. Η παρατεταμένη μηχανική κρούση οδηγεί σε φλεγμονή, διαταραχές στην απορρόφηση και την πέψη της τροφής. Αναιμία, έλλειψη βιταμινών και μικροστοιχείων αναπτύσσεται και τα μικρά παιδιά παρουσιάζουν καθυστερημένη ανάπτυξη και αύξηση βάρους. Η χοληδόχος κύστη και οι χοληφόροι πόροι μπορεί να επηρεαστούν (γιαρδίαση). καρδιαγγειακό σύστημα, πνεύμονες, νευρικό σύστημα (συνήθως τριχίνωση). πνεύμονες και συκώτι (εχινοκοκκίαση) και ούτω καθεξής. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το ανοσοποιητικό σύστημα καταστέλλεται και εμφανίζονται δευτερογενείς λοιμώξεις.
Έτσι, έχουμε πολλές οδούς μόλυνσης, μηχανισμούς ανάπτυξης και εκδηλώσεις παρασιτικών ασθενειών. Αποδεικνύεται ότι κάθε δεύτερο άτομο έχει τον κίνδυνο να αρρωστήσει, σωστά; Αλλά μερικές φορές οι έλμινθες μπορεί να μην μένουν στο σώμα: πεθαίνουν και φεύγουν ή περνούν χωρίς να αρχίσουν να παρασιτούν (γι' αυτό η ανακάλυψη ενός «σκουληκιού» στα κόπρανα δεν αποδεικνύει την παρουσία της νόσου). Πολλά εξαρτώνται από το στάδιο του ελμινθίου, τις επεμβατικές του ιδιότητες και το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών που μαθαίνουν ενεργά τον κόσμο «από τη γλώσσα» και τα άτομα με χρόνιες παθήσεις και εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα είναι πιο επιρρεπή στην ανάπτυξη ελμινθίασης.
Εάν βρείτε κάποιο από τα αναφερόμενα σημάδια, κάντε μια κλινική εξέταση αίματος με φόρμουλα λευκοκυττάρων. Η αύξηση των ηωσινόφιλων στο 7-10% ή περισσότερο θα είναι ένα άλλο ύποπτο κριτήριο.
Πώς να αναγνωρίσετε μια παρασιτική ασθένεια;
- Εξέταση κοπράνων για αυγά πρωτόζωων και ελμινθών, κατά προτίμηση η μέθοδος εμπλουτισμού - PARASEP Προσδιορίζει αυγά όλων των τύπων ελμινθών και πρωτόζωων που ζουν στα έντερα
Το κριτήριο για τη δραστηριότητα της νόσου είναι η ανίχνευση αυγών! Αυτό σημαίνει να περάσει ο κύκλος ανάπτυξης ελμινθών στο σώμα, τον παρασιτισμό και την αναπαραγωγή του. Πρόκειται κυρίως για εντερικές ελμινθίες, όταν ένα άτομο είναι ο τελικός ξενιστής, ο «μόνιμος τόπος διαμονής» του παρασίτου και τα αυγά είναι απαραίτητα για την περαιτέρω εξάπλωση και την έναρξη του επόμενου κύκλου.
Παρακαλούμε δώστε προσοχή στα ακόλουθα σημεία:
- Κάθε έλμινθος έχει τον δικό του κύκλο ανάπτυξης, επομένως μια μελέτη εφάπαξ δεν αρκεί. Εάν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, συνιστάται τριπλή μελέτη με μεσοδιάστημα 3-7 ημερών.
- Υπάρχουν μορφές ελμινθιασών όταν ένα άτομο είναι ενδιάμεσος ξενιστής (φορέας προνυμφών ελμινθών) ή «βιολογικό αδιέξοδο», όταν οι προνύμφες έχουν μπερδέψει τον ξενιστή και δεν μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα αυγά δεν θα εμφανιστούν ποτέ στα κόπρανα. η ασθένεια μπορεί να ανιχνευθεί μόνο με την ανίχνευση αντισωμάτων.
- Η εξέταση των αποξέσεων για εντεροβίαση αποκαλύπτει μόνο αυγά σκουληκιών στις περιπρωκτικές πτυχές. Τα θηλυκά σκουλήκια καρφίτσας γεννούν αυγά, αφήνοντας τα έντερα αποκλειστικά τη νύχτα, όταν ένα άτομο είναι χαλαρό. Επομένως, η μελέτη πραγματοποιείται αυστηρά μετά τον ύπνο, πριν από το πλύσιμο!
- Ο έλεγχος του αντιγόνου Giardia στα κόπρανα είναι μια πολύ ακριβής μέθοδος για την αναγνώριση του Giardia. Για καλύτερη ανίχνευση, συνιστάται η τήρηση μιας χολερετικής δίαιτας πριν από τη μελέτη.
- Η μελέτη των αντισωμάτων κατά των ελμίνθων (ανοσοσφαιρίνες) στοχεύει στην αξιολόγηση του ανοσοποιητικού συστήματος έναντι των παθογόνων. Βασικά, προσδιορίζονται οι πιο επίμονες ανοσοσφαιρίνες - κατηγορία G (IgG), οι οποίες αντικατοπτρίζουν το γεγονός της μόλυνσης, αλλά δεν μας επιτρέπουν να καταλάβουμε εάν υπάρχει έλμινθος στο σώμα τώρα ή όχι, καθώς το IgG παραμένει στο σώμα για μεγάλο χρονικό διάστημα στο "αρχείο μνήμης".
Τι πρέπει να προσέξεις;
- Η παρουσία εκδηλώσεων και η ταυτόχρονη ανίχνευση IgG μπορεί να υποδηλώνει τη χρόνια φάση της ελμινθίασης.
- Σε αμφίβολες περιπτώσεις, συνιστάται επανάληψη της εξέτασης IgG μετά από 2 εβδομάδες. Η αύξηση του επιπέδου των αντισωμάτων κατά 2 φορές ή περισσότερο υποδηλώνει τη δραστηριότητα του ελμινθίου.
- Για την τριχίνωση, την εχινόκοκκωση και την κυστικέρκωση, ο προσδιορισμός των αντισωμάτων είναι η μόνη δυνατή μέθοδος εργαστηριακής διάγνωσης, καθώς ο άνθρωπος είναι ο ενδιάμεσος ξενιστής αυτών των ελμινθών.
Για τη διευκόλυνσή σας, έχει δημιουργηθεί ένα σύνθετο «Διαγνωστικά παρασιτικών ασθενειών», που περιλαμβάνει κλινική εξέταση αίματος, γενική IgE (αλλεργικό συστατικό) και προσδιορισμό αντισωμάτων στα πιο κοινά ελμινθικά και πρωτόζωα.